Nasza oferta

AMERYKA POŁUDNIOWA
Argentyna
Boliwia
Brazylia
Chile
Ekwador
Kolumbia
Paragwaj
Peru
Urugwaj
Wenezuela
AMERYKA PÓŁNOCNA
AMERYKA ŚRODKOWA
Belize
Gwatemala
Honduras
Kostaryka
Kuba
Nikaragua
Panama

Obszar zasiedlony pierwotnie przez Indian, głównie Czibczów. Do podboju hiszpańskiego znajdował się w zasięgu handlu prowadzonego przez Azteków i Majów. Przez Europejczyków odkryty ok. 1501, stał się posiadłością hiszpańską. Od 1535 wchodził w skład wicekrólestwa Nowej Hiszpanii, od 1717 — wicekrólestwa Nowej Granady. Przez cały okres kolonialny był centrum wymiany handlowej. Po wyzwoleniu spod panowania hiszpańskiego Nowej Granady 1819, Panama, jako jej prowincja, weszła w skład Wielkiej Kolumbii. Od 1830 należała do Kolumbii. Znaczenie Panamy wzrosło z chwilą wybudowania (1850–1855) kolei łączącej Ocean Spokojny z Morzem Karaibskim, a zwłaszcza w związku z budową (od 1881) Kanału Panamskiego. W latach 1855–1886 miała autonomię wewnętrzną, którą utraciła wskutek dążeń secesjonistycznych. W 1903 z inspiracji USA oderwała się od Kolumbii (na czele ruchu separatystycznego stał M. Amador Guerrero) i utworzyła odrębną republikę. Traktat z 1903 (Hay–Bunau-Varilla) przyznał USA wieczystą dzierżawę Strefy Kanału Panamskiego i prawo stacjonowania na terenie Panamy wojsk amerykańskich. W następnych latach rozwój gospodarki był związany z Kanałem, na prowincji tradycyjna gospodarka rolna (głównie uprawa bananów). W latach 30. wystąpiły konflikty społeczne na tle rasowym, wywołane przez nacjonalistyczny ruch, na którego czele stał A. Arias Madrid. Ustaliły się silne wpływy polityczne i ekonomiczne USA, podczas II wojny światowej na terenie Panamy utworzono amerykańskie bazy wojskowe. Po wojnie konflikty z USA (1964 zerwanie stosunków dyplomatycznych), załagodzone układem z 1965, zawierającym obietnice uznania przez USA pełnej suwerenności Panamy w Strefie Kanału. W latach 60. szybki rozwój ekonomiczny, związany ze szczególnymi stosunkami z USA, dzięki którym Panama pełniła funkcje pośrednika w handlu między USA a niektórymi państwami Ameryki Łacińskiej. W 1968 zamach stanu i (do 1969) rządy junty wojskowej. Od początku 1969 faktyczną władzę w Panamie sprawował gen. Omar Torrijos Herrera (1972–1978 premier z nadzwyczajnymi pełnomocnictwami): zakaz działalności partii politycznych, reformy społeczno-gospodarcze, między innymi w dziedzinie rolnictwa i oświaty. W 1973 ponowne zaostrzenie konfliktu z USA — Panama wystąpiła z żądaniem suwerenności w Strefie Kanału i wycofania z jej terenu wojsk amerykańskich. Kilkuletnie rokowania z USA w sprawie Kanału, prowadzone przy poparciu państw latynoamerykańskich dla Panamy, zostały zakończone 1977 układem, który spełnił roszczenia Panamy i ustalił warunki przekazania jej Strefy Kanału. Od 1978 rządy cywilne, a faktycznie dyktatura wojskowa gen. Torrijosa (do 1981). Dzięki szybkiemu rozwojowi usług w dziedzinie handlu, bankowości i transportu morskiego (tzw. tania bandera) utrzymywał się wzrost gospodarczy i ekspansja zagranicznego kapitału inwestycyjnego, głównie z USA. Od 1983 dyktatura gen. Manuela Noriegi: program oszczędnościowy w gospodarce, narastanie konfliktów między władzą a opozycją cywilną, od 1987 konflikt z USA, zaostrzony 1988 po nieudanej próbie zamachu stanu. Od 1989, po unieważnieniu przez władze wyborów prezydenckich, dalszy wzrost napięć wewnętrznych i pogorszenie stosunków Panamy z krajami Ameryki Łacińskiej. W wyniku interwencji wojsk USA (1989) aresztowano gen. Noriegę, rządy objął prez. G. Endara, zwycięzca wyborów 1989. Szybko stracił poparcie społeczeństwa (1992 odrzucono w referendum jego projekt reformy konstytucji). W wyborach prezydenckich 1994 zwyciężył E. Pérez Balladares z opozycyjnej Rewolucyjnej Partii Demokratycznej. Panamskie wojsko zostało rozwiązane konstytucyjną poprawką w roku 1994. Bezpieczeństwo zewnętrzne jest zapewnione dzięki Traktatowi o Neutralności Kanału Panamy z USA, które przejęło ochronę terytorialną. Podjęto rokowania na temat formy obecności Amerykanów po 1999 w strefie Kanału Panamskiego i przyszłości bazy lotniczej w Howard, która jest wielonarodowym ośrodkiem walki z handlem narkotykami. Przyjęto prawo o Władzy Kanału Panamskiego, autonomicznej i niezależnej finansowo, która przejęła zarząd w grudniu 1999 po zakończeniu działalności Komisja Kanału Panamskiego

(Republika Panamy, Republica de Panama) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Kolumbią (225 km) i Kostaryką (330 km) - łączna długość granic lądowych wynosi 555 km, ponadto 2490 km wybrzeża morskiego. Znana głównie z Kanału Panamskiego, dzięki któremu statki aby przepłynąć z zachodu na wschód Ameryki nie muszą opływać Ameryki Południowej i przechodzić przez Cieśninę Magellana. Terytorium Panamy stanowi wąski (od ok. 50 km do ok. 200 km) pas lądu, łączący Amerykę Południową z Ameryką Północną. W najwęższej części, zw. Przesmykiem Panamskim, znajduje się Kanał Panamski. Ponad 50% pow. kraju zajmują wyżyny i góry Kordylierów Centralnych. Na zachodzie Cordillera de Veraguas z licznymi stożkami wulkanów (m.in. Chiriquí, najwyższy szczyt kraju, 3478 m), na wschodzie — Serranía del Darién (wys. do ok. 1900 m). Na wybrzeżach — aluwialne niziny. Wybrzeża rozczłonkowane (łączna dł. ok. 2000 km). Liczne zatoki, największe: Panamska (Ocean Spokojny) i Moskitów (Morze Karaibskie). Wzdłuż wybrzeży rafy koralowe (zwł. na Morzu Karaibskim) i ok. 1600 wysp (m.in. Archipelag Perłowy na Oceanie Spokojnym). Obszar Panamy jest położony w strefie aktywnej sejsmicznie. Klimat równikowy, na pn. wybitnie wilgotny (opady całoroczne, do 4000 mm), na pd. wilgotny (opady gł. w półroczu letnim, 1500–2500 mm rocznie). Średnia temperatura miesięczna: 26–28°C na nizinach i ok. 17–10°C w górach. Na wybrzeżu Morza Karaibskiego częste burze (do 200 rocznie). Gęsta sieć krótkich rzek, wpadających głównie do Oceanu Spokojnego. Lasy (44% pow.) równikowe wilgotne na północy i zrzucające okresowo liście — na południu oraz namorzynowe — na wybrzeżu Morza Karaibskiego. W kotlinach roślinność sawannowa. ytki rolne zajmują ok. 29% powierzchni kraju. Przeważają małe, drobnotowarowe gospodarstwa rolne i duże plantacyjne, wysoko towarowe. Rozpowszechniony system dzierżawy ziemi. Uprawa, głównie na eksport: bananów, trzciny cukrowej, kakaowca i kawy. Główne żywieniowe rośliny uprawne: ryż, kukurydza zwyczajna, maniok jadalny. Mniejsze znaczenie ma uprawa tytoniu, palmy kokosowej i owoców (pomarańcze, awokado, mango, ananasy). Hodowla głównie bydła. Eksploatacja lasów (gł. mahoń). Przybrzeżne połowy tuńczyków, krewetek, homarów oraz perłopławów (Archipelag Perłowy). Bogactwa mineralne eksploatowane w niewielkim stopniu. Wydobycie soli kamiennej, rud żelaza, manganu, złota. Bogate, nieeksploatowane złoża rud miedzi oraz węgla kamiennego. Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach naftowych i wodnych (największa na rzece Bayano, we wschodniej części kraju). Z przemysłu przetwórczego rozwinięty głównie przemysł spożywczy (cukrowniczy, mleczarski, tytoniowy i owocowy), poza tym włókienniczy, drzewny. W Colón rafineria ropy naftowej (przetwarza około 10 mln ton ropy rocznie, zaopatruje w paliwo statki przepływające Kanał Panamski). Największe ośrodki przemysłu: Colón (wraz ze strefą wolnocłową) i Panama. Panama jest słabo rozwiniętym państwem rolniczym. Podstawą gospodarki jest obsługa Kanału Panamskiego i banków znajdujących się w stolicy. Największych dochodów dostarcza strefa wolnocłowa, jedno z największych centrów handlowych na świecie.

Panama jest republiką, konstytucja została uchwalona w 1972 r., a znowelizowana w 1983 r. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowe, 78-osobowe Zgromadzenie Ustawodawcze, wybierane w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę wykonawczą sprawuje rząd powoływany przez prezydenta i przed nim odpowiedzialny.

Tropikalny z temperaturami średniorocznymi ok. 27 st. C. W stolicy temperatura osiąga niejednokrotnie ponad 30 st. Pora deszczowa trwa od kwietnia do grudnia. Energia elektryczna 110 V/60 Hz.

Około 60% ludności Panamy stanowią Metysi, 20% — Mulaci i Murzyni, 10% — ludność pochodzenia europejskiego, poza tym Indianie, skupieni głównie na wybrzeżu Morza Karaibskiego, m.in. w Comarca de San Blas (autonomiczne terytorium Kuna Yala, należące do Indian Kuna). 84% społeczeństwa to katolicy, ok. 5% — protestanci. Wysoki przyrost naturalny, ok. 21‰ rocznie (1999–2001); 1/3 ludności w wieku do 14 lat. Średnia gęstość zaludnienia 33 mieszkańców na km2 (2000), największa — w środkowej części, w strefie Kanału Panamskiego. W miastach mieszka 53% ludności. Główne miasta: Panama, San Miguel, David, Penonomé, Colón. W rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie jest zatrudnionych 23% ludności zawodowo czynnej, w przemyśle — 15%, w usługach (głównie przy obsłudze Kanału Panamskiego) — 62% (2000); bezrobocie obejmuje ok. 14% ludności zawodowo czynnej.

Język urzędowy hiszpański, w użyciu także język angielski

katolicy (84%), protestanci (4, 8%), muzułmanie (4, 5%), bahaiści (1,1%). Średnia długość życia: mężczyźni 70 lat, kobiety 74 lata (2005).

Przydatne informacje:

Obowiązuje umowa o ruchu bezwizowym między Polską a Panamą. Zgodnie z nią obywatele polscy mający ważne paszporty mogą wjeżdżać oraz przebywać na terytorium Panamy do 90 dni bez wiz. Każdy przyjeżdżający do Panamy ma obowiązek posiadania minimum 500 USD na koszty pobytu (gotówka nie jest konieczna, wystarczy udokumentowany stan konta bankowego i karta kredytowa). Panamska służba graniczna może skrócić dozwolony pobyt cudzoziemca w Panamie do mniej niż 90 dni. Turystom zabrania się podejmowania, jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Podróżnych opuszczających Panamę samolotem obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości do 30 USD od osoby.

Turysta ma prawo wwozu i wywozu do 10 tys. USD w gotówce. Większe kwoty należy zadeklarować w do­kumencie odprawy celnej (formularze wręczane są wraz z kartą zgłoszeniową w samolocie lub przed przekroczeniem granicy). Należy jednak unikać wwożenia większej ilości gotówki (powyżej 10 tys. USD). Zadeklarowanie takiej kwoty w deklaracji celnej może narazić turystę na niebezpieczeństwo napadu i kra­dzieży podczas dalszej podróży. Nie podlegają ocleniu wwożone rzeczy osobiste na sumę do 2000 USD. W ramach tej kwoty turysta ma prawo wwieźć do 400 szt. papierosów, 5 butelek alkoholu oraz jedno urządzenie elektroniczne. W Panamie obowiązuje 5-procentowy podatek od usług i towarów przetworzonych, jednak nie jest on zwracany turystom.

Posiadanie, przemyt, produkcja i handel narkotykami są bardzo surowo karane.

Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych nie są uznawane. Nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia osobowego. Przy wjeździe samochodem cudzoziemcy muszą mieć ubezpieczenie komunikacyjne.

Nie ma obowiązku szcze­pień. W ostatnim okresie, zwłaszcza w prowincjach północno­-zachodnich, przy granicy z Kostaryką, na południowym­ wscho­dzie, w pasie przygranicznym z Kolumbią oraz w biednych dzielnicach stolicy pojawiają się przypadki malarii i dengi – chorób przenoszonych przez komary. Niektóre kraje Ameryki Łacińskiej, np. Brazylia, żądają ostatnio, aby osoby podróżujące z Panamy miały aktualne szczepienie przeciw żółtej febrze.

Wizyta u lekarza kosztuje od 30 do 100 USD, doba w szpitalu od 100 do 300 USD. Prywatne usługi medyczne w stolicy utrzymują się na niezłym poziomie. W innych miejscowościach pozostawiają bardzo wiele do życzenia.

Wymagane jest międzynarodowe lub miejscowe prawo jazdy. Z uwagi na zły stan techniczny ulic i dróg, duże natężenie ruchu oraz miejscowe zwyczaje motoryzacyjne (zwłaszcza w stolicy) liczne są wypadki. Szczególną ostrożność powinni zachowywać na ulicach piesi. Obywatele Panamy nie mają obowiązku posiadania ubezpieczenia komunikacyjnego i większość kierowców go nie ma. Ściągalność kosztów napraw od miejscowych kierowców-sprawców wypadków jest niewielka. Jest możliwość wynajęcia samochodu. Między Panamą i Kolumbią nie ma połączenia drogowego.

Odradza się korzystanie z komunikacji miejskiej. Taksówki nie są drogie, ale kierowcy nie posługują się licznikami. Ceny za przejazd należy każdorazowo negocjować.

W stolicy występuje duże zagrożenie przestępczością (napady połączone z kradzieżą). Napady zdarzają się najczęściej w nocy, w starej części miasta, tzw. Casco Viejo, w okolicach Avenida Central, a także w dzielnicach biedniejszych – Curundu, San Miguelito i Chorillo. Dużo gorsza sytuacja panuje w mieście Colón. Niezwykle niebezpieczny jest pas graniczący z Kolumbią (prowincja Darién), gdzie działają zorganizowane bandy zbrojne i przemytnicze.

W Panamie istnieje rozbudowany sektor bankowy. Nie ma problemu z posługiwaniem się kartami kredytowymi renomo­wanych banków. Urzędy i banki pracują od poniedziałku do piątku od 9.00 do 15.00. Sklepy są czynne także w soboty, a wybrane domy handlowe również w niedziele (są jednak zamknięte w czasie niektórych świąt religijnych i państwowych.