Nasza oferta

AMERYKA POŁUDNIOWA
Argentyna
Boliwia
Brazylia
Chile
Ekwador
Kolumbia
Paragwaj
Peru
Urugwaj
Wenezuela
AMERYKA PÓŁNOCNA
AMERYKA ŚRODKOWA
Belize
Gwatemala
Honduras
Kostaryka
Kuba
Nikaragua
Panama

Terytorium obecnego Ekwadoru, zamieszkane przez liczne rolnicze plemiona indiańskie, w XV w. zostało podbite i włączone do imperium Inków. Po śmierci Huayny Capaca (1525) imperium zostało podzielone między jego 2 synów: część północną (Quito) przypadła Atahualpie, który uwięził brata, Huascara, i zajął Cuzco. Od 1526 obszar Ekwadoru był penetrowany przez Hiszpanów (wyprawy F. Pizarra i D. de Almagra) i ostatecznie został przez nich opanowany 1534 (S. de Belalcázar) i włączony do wicekrólestwa Peru (od 1563 audiencja Quito). W 1592 wybuchło pierwsze powstanie przeciw władzy hiszpańskiej. Quito, ważne gospodarczo (bogate w srebro i złoto), przeżywające w XVII w. okres prosperity, było także centrum kulturalno-naukowym wicekrólestwa. Jego wschodnią część administrowali misjonarze jezuiccy (1638–1773 prawie autonomiczne państwo Maynas). W 1717 Quito wcielono do wicekrólestwa Nowej Granady, 1723 przejściowo powróciło do Peru, by od 1739 ostatecznie podlegać wicekrólowi w Bogocie.

Kreole już od połowie XVIII w. podejmowali próby uniezależnienia Quito od władzy hiszpańskiej, m.in. 1765 podnieśli protest przeciw nadmiernym podatkom, rozpowszechniali publicystykę niepodległościową (E. de Santa Cruz y Espejo). Powstania 1809 (utworzenie junty rządzącej oraz proklamowanie niepodległości) 1810 i 1812 zostały stłumione i dopiero zwycięstwo pod Pichincha (V 1822) gen. A.J. de Sucre, spieszącego na pomoc prowincji Guayaquil, która 1820 ogłosiła niepodległość, umożliwiło wojskom S. Bolívara wyzwolenie m. Quito (VI 1822) i włączenie prowincji Quito do utworzonej 1819 Wielkiej Kolumbii. W 1830 Ekwador (pod tą nazwą od 1824) wystąpił z federacji, stając się odrębną republiką.

W XIX w. historię Ekwadoru zdominowała rywalizacja 2 regionów: Sierry (andyjskie, górzyste wnętrze kraju, z rozległymi latyfundiami, rozrastającymi się kosztem wywłaszczanych wspólnot wiejskich), z ośrodkiem w Quito, i Costy (wybrzeże, obejmujące plantacje kakao, trzciny cukrowej, z początkami przemysłu), z ośrodkiem w Guayaquil. Indiańska Amazonia, nieznana i niezagospodarowana, pozostająca poza kontrolą państwa, stanowiła obszar sporny między Ekwadorem, Peru i Kolumbią. Rządy konserwatystów z Sierry, przeplatały się z rządami liberałów z Costy. Walkom o władzę towarzyszyły konflikty zbrojne z Peru i Kolumbią.

Po zwycięskim powstaniu 1895 liberałowie przejęli władzę w Ekwadorze i sprawowali ją prawie nieprzerwanie do 1944. Po otwarciu Kanału Panamskiego intensywnie rozwijał się handel zagraniczny (Ekwador stał się jednym z największych w świecie dostawców kakao). W latach 20. XX w. zaczęły napływać obce kapitały, zwłaszcza brytyjski i USA, inwestowane w przemysł naftowy. Próby reform społecznych prezydenta I. Ayora (1926–31) przerwał wielki kryzys gospodarczy oraz związana z nim destabilizacja polityczna (1931–40 władzę sprawowało 18 prezydentów). Wojnę z Peru (1941) zakończyło porozumienie zawarte 1942 w Rio de Janeiro pod presją państw amerykańskie (gwarantowane przez Argentynę, Brazylię, Chile i USA), niekorzystne dla Ekwadoru, który utracił w Amazonii ok. 40% swego terytorium. W 1942 Ekwador wypowiedział wojnę Niemcom i Włochom i otrzymał znaczną pomoc gospodarczą od USA, które zbudowały na wyspach Galápagos bazę wojskową do ochrony Kanału Panamskiego.

W okresie powojennym armia przejęła inicjatywę w reformowaniu państwa. W 1944, w wyniku powstania wojskowego, władzę przejął J.M. Velasco Ibarra, który przez ok. 30 lat wywierał decydujący wpływ na życie E. (prezydent 1944–47, 1952–56, 1960–61 i 1968–72); jego plany reform zmierzających do modernizacji zacofanego gospodarczo, rolniczego Ekwadoru, popierane przez wiele ugrupowań politycznych, nie zostały zrealizowane. Prowadził on niezależną politykę zagraniczną wobec USA i kwestionował (bez rezultatu) układ graniczny z Peru. Wojskowi, sprawujący (z przerwami) władzę 1961–79, deklarowali potrzebę reform strukturalnych, polityki rozwojowej i wzmocnienia kontroli państwa nad gospodarką (głównie nad sektorem naftowym). Próbowali także nacjonalizować niektóre jej dziedziny; 1964 zadekretowali ograniczoną reformę rolną, którą realizowali jeszcze w połowie lat 70. (nie miała większego wpływu na zmianę struktury agrarnej kraju, doprowadziła jednak do zniesienia huasipungo — quasi-pańszczyźnianego systemu pracy na roli, powszechnego w Sierra).

Od lat 60. głównym artykułem eksportowym Ekwadoru były banany, a w latach 70. wzrosło znaczenie ropy naftowej, której bogate złoża odkryto 1967. W 1974 znacjonalizowano część mienia amerykańskiego koncernu Texaco-Gulf, 1973 Ekwador przystąpił do OPEC. Zwycięzca wyborów 1979, J. Roldós Aguilera, zginął 1981 w wypadku, ale obiecane przez niego reformy usiłował realizować O. Hurtado Larrea. Zmuszony do podjęcia programu oszczędnościowego MFI, wywołał niezadowolenie społeczne i w wyborach 1984 oddał władzę L. Febresowi Cordero, który prowadził politykę neoliberalną. Odpowiedzią na niezadowolenie z powodu wysokich kosztów społecznych i niepowodzeń gospodarczych, spowodowanych m.in. załamaniem cen ropy naftowej, a także trzęsieniem ziemi, był rosnący autorytaryzm, ale 1988 odbyło się legalne przekazanie władzy zwycięskiej w wyborach Lewicy Demokratycznej. Sprawujący z jej ramienia władzę prez. R. Borja Cevallos nie zdołał zrealizować swego programu umiarkowanych reform. Prawicowy prezydent S. Durán Ballén (1992–96) przystąpił do reform wolnorynkowych, ale realizację utrudniały mu konflikty z Kongresem i plaga korupcji w rządzie. Ustawa o komercjalizacji ziem należących do Indian wywołała protesty coraz lepiej zorganizowanej ludności tubylczej, reprezentowanej przez Radę Narodowości Tubylczych Ekwadoru. W 1995 z nową siłą wybuchł konflikt z Peru, który, zapoczątkowany 1981 potyczkami zbrojnymi. Dzięki mediacji zagranicznej został wkrótce zawieszony, a 1998 zakończony podpisaniem układu o handlu, żegludze i integracji przygranicznej. Wybory 1996 wygrał A. Bucaram Ortiz z Partii Roldosistów, obiecujący ustanowić „rządy dla biednych”, ale korupcja, nepotyzm i niepoczytalne zachowania publiczne doprowadziły do uznania go za niezdolnego do sprawowania władzy i 1997 prezydentem tymczasowym został F. Alarcón Rivera, którego ekipa szybko została oskarżona o związki z handlem narkotykami. Wybrany na prezydenta 1998 J. Mahuad Witt z Demokracji Ludowej I 2000 został odsunięty od władzy przez wojsko, a władzę objął wiceprezydent, G. Noboa, który przeprowadził w Kongresie Narodowym pakiet reform gospodarczych. Liberalna polityka ekonomiczna wywołała protesty ludności indiańskiej, gwałtowne starciach z policją i siłami porządkowymi. W atmosferze skandali i oskarżeń o korupcję 2002 odbyły się wybory prezydenckie i parlamentarne; na prezydenta wybrano L. Gutiérreza (kandydat lewicowej koalicji) — objął urząd I 2003; brak poparcia większości w Kongresie, odejście od zapowiadanych reform socjalnych oraz niekonstytucyjne zmiany w składzie Sądu Najwyższego osłabiły jego pozycję i zmusiły do ustąpienia. W IV 2005 Kongres przekazał urząd prezydenta A. Palacio Gonzálezowi (dotychczasowemu wiceprezydentowi). W wyborach 2006 zwyciężył lewicowy kandydat R.V. Correa Delgado, którego populistyczna i antyamerykańska polityka zbliżyła Ekwador do Wenezueli i Boliwii.

Ekwador - państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik. Do Ekwadoru należą wyspy Galapagos, będące jego największą atrakcją turystyczną.

Obszar Ekwadoru rozciąga się od nizin na wybrzeżach Oceanu Spokojnego w zachodniej części kraju, poprzez łańcuchy górskie Andów, po zachodnie krańce Niziny Amazonki na wschodzie. Linia brzegowa jest słabo rozwinięta, naprzeciw jedynej dużej zatoki Guayaquil leży wyspa Puna o powierzchni ok. 900 km².

Gospodarka Ekwadoru opiera się na wydobyciu ropy naftowej i szybko rozwijającym się sektorze usług (głównie turystyka) oraz rolnictwie; PKB wg parytetu siły nabywczej wynosi 7, 1 tys. dolarów USA na 1 mieszkańca (2007); po dość szybkim 1970–80 rozwoju przemysłu przetwórczego narosło zadłużenie zagraniczne (do 12 mld dolarów USA — 1991) oraz spadło średnie roczne tempo wzrostu produktu krajowego brutto, z 8, 7% w 1965–80 do 1, 5% w 1980–87; programy stabilizacyjne wprowadzane pod kontrolą Międzynarodowego Funduszu Walutowego nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Reformy gospodarcze 2000, w tym przyjęcie dolara USA za oficjalną walutę kraju, ustabilizowały gospodarkę. Rozwój gospodarczy w pierwszych latach XXI w. związany był ze wzrostem cen ropy naftowej na rynkach światowych; mimo to rząd podejmuje kroki w celu zmniejszenia stopnia uzależnienia dochodów państwa od wahań cen ropy.

Naturalną szatę roślinną stanowią lasy, pokrywają ponad 50% powierzchni Ekwadoru. We wschodnim Ekwadorze w dorzeczu Amazonki wilgotne lasy równikowe (mahoniowiec, palisander, balsa, kauczukowiec), w Andach wiecznie zielone lasy liściaste, na wybrzeżu lasy suche. Śródgórskie płaskowyże porasta trawiasto-krzewiasta formacja zwana paramo wraz z innymi formacjami trawiastymi.

Dobrze rozwiniętą, gęstą sieć rzeczną tworzą m.in. należące do dorzecza Amazonki rzeki: Napo, Pastaza, Morona i Putumayo oraz uchodzące do Oceanu Spokojnego: Esmeraldas, Guayas, i Daule. Brak większych jezior, w widłach rzek Guayas i Daule bagna.

Zgodnie z konstytucją z 1979 (modyfikowana 1998) Ekwador jest republiką, z prezydentem, wybieranym w powszechnych wyborach na 4-letnią kadencję, jako głową państwa i szefem rządu. Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego Kongresu Narodowego (Narodowa Izba Reprezentantów, 100 członków), wybieranego w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent i odpowiedzialny przed nim rząd, a sądowniczą niezawisłe sądy.

System partyjny Ekwadoru cechuje duża niestabilność i rozdrobnienie; ważniejsze partie: populistyczno-prawicowa Ekwadorska Partia Roldosistów (Partido Roldosista Ecuatoriano, PRE), założona 1982, socjaldemokratyczna Partia Lewicy Demokratycznej (Partido Izquierda Democrática, PID) — 1979, reprezentujący Indian Zjednoczony Ruch Wieloetniczny Pachakutik–Nowy Kraj (Movimiento Unidad Plurinacional Pachakutik - Nuevo País) — 1996.

Klimat równikowy, w Andach górski z piętrami klimatycznymi, w południowej części wybrzeża suchy, pozostający pod wpływem zimnego Prądu Peruwiańskiego. Średnia roczna suma opadów od 200 mm w południowej części wybrzeża i 400 mm w śródgórskich kotlinach oraz w południowej części Andów, do 3000 mm w północnej części wybrzeża, na wschodnich stokach Kordyliery Środkowej i we wschodnim Ekwadorze. Średnie temperatury utrzymują się mniej więcej na jednakowym poziomie przez cały rok: w stolicy kraju Quito wynoszą ok. 15 °C (od 7 °C do 23 °C), w największym mieście kraju Guayaquil ok. 26 °C (od 24 °C do 27 °C)

Napięcie elektryczne - 120 V; 60 Hz, wtyczki elektryczne: typ A, typ B
Strefa czasowa: GMT -5.00

Większość ludności Ekwadoru mieszana, pochodzenia indiańsko-europejskiego.

Metysi (potomkowie mieszanych małżeństw białych i Indian): 65%

Indianie południowoamerykańscy (głównie Keczua): 25%

Potomkowie białych kolonizatorów (głównie Hiszpanów): 7%

Murzyni (potomkowie afrykańskich niewolników): 3%

Według innych danych, największą grupę etniczną tworzą Indianie Keczua: 50%, drugie miejsce pod względem liczebności zajmują Metysi: 40% oraz biali: 9% (głównie Hiszpanie). Kreole, Murzyni i Mulaci stanowią około 1% populacji. Przeciętna długość życia 76 lat. Analfabeci - 7% ludności.

Oficjalnym językiem Ekwadoru jest hiszpański. Ponadto rdzenni Indianie używają języków należących do różnych rodzin językowych (najczęściej spotykanym jest Quichua).

Katolicyzm – 79,9%
Protestantyzm – 6,24%
Świadkowie Jehowy – 1,5%
Mormoni – 1,4%

Rodzina jest bardzo ważna. W przeciwieństwie do większości państw Zachodu, gdzie starsi ludzie często lokowani są w domach starców, tu zazwyczaj mieszkają z najmłodszym synem i jego żoną. Ważną rolę odgrywają również rodzice chrzestni, którzy zobowiązani są udzielać materialnego i duchowego wsparcia swoim chrześniakom. Fakt zostania rodzicem chrzestnym dziecka jest wielkim zaszczytem. Szacunek jest kluczowym pojęciem w etykiecie Ekwadorczyków, niezależnie od ich statusu społecznego, pochodzenia czy płci. Okazywanie i otrzymywanie (lub odmawianie) szacunku wpływa na większość międzyludzkich relacji. Brak szacunku prowadzi do konfliktów.

Status obu płci kształtuje się w zależności od grupy etnicznej i klasy społecznej. Z jednej strony spotkać można ideologię "machismo" (dominacja mężczyzn i ich - głównie seksualnej - siły), z drugiej zaś - "marianismo" (ideał kobiecej czystości i wierności uosabiany przez Marię Dziewicę). Kobiety w Ekwadorze od 1906 roku mają prawo głosować i pracować. W praktyce jednak większość z nich zostaje w domu i zajmuje się wychowaniem dzieci.

Obywatele polscy udający się do Ekwadoru w celach turystycznych, biznesowych, naukowych i kulturalnych są zwolnieni z obowiązku wizowego przy pobytach do 30 dni (z możliwością przedłużenia pobytu do 90 dni). Pobyty w innym charakterze lub przekraczające 90 dni wymagają uzyskania wizy w jednym z konsulatów Ekwadoru. Wymagany jest 6-miesięczny okres ważności paszportu. Obowiązuje opłata lotniskowa przy wylocie za granicę: z Quito – 40 USD od osoby, z Guayaquil – 26 USD.

Przepisy celne odpowiadają standardom międzynarodowym. Nie ma ograniczeń dotyczących wwozu i wywozu środków płatniczych przy kwotach nieprzekraczających 10 tys. USD na osobę (większe kwoty lub ich równowartość, np. w papierach wartościowych, należy zadeklarować przy przekraczaniu granicy). Obowiązują restrykcyjne przepisy dotyczące wywozu materiału roślinnego i zwierzęcego, których naruszanie podlega surowym karom. Przy zakupie pamiątek imitujących wyroby kultur prekolumbijskich należy zachować dowód kupna w celu okazania go podczas kontroli na lotnisku.

Za przemyt narkotyków i handel nimi przewidziane są wysokie kary (8–25 lat pozbawienia wolności). Należy bezwzględnie wystrzegać się przyjmowania od osób nieznanych lub przygodnie poznanych jakichkolwiek przesyłek czy paczek w celu przewiezienia ich przez granicę.

Nie ma obowiązku meldunkowego.

Ubezpieczenia osobowe i komunikacyjne nie są wymagane, zalecane jest jednak ich wykupienie, zwłaszcza od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (polisy ubezpieczeniowe polskich towarzystw są powszechnie uznawane). Ponadto zalecane są odpowiednie ubezpieczenia dla osób uprawiających wspinaczkę wysokogórską, kajakarstwo i inne sporty wysokiego ryzyka.

Zagrożenie chorobami tropikalnymi jest stosunkowo niewielkie, jednak na wybrzeżu (głównie okolice Guayaquil) i w dżungli na wschodzie kraju występuje zagrożenie malarią i dengą. Wskazane są szczepienia przeciw żółtej febrze przy podróżach na obszary tropikalne. Okresowo występują lokalne epidemie cholery. Należy pamiętać o możliwości wystąpienia choroby wysokościowej (soroche), która objawia się bólami głowy i jamy brzusznej oraz torsjami. Opieka lekarska jest ogólnie dostępna w miastach, jednak jej koszt w przypadku usług o europejskim standardzie jest relatywnie wysoki. Wizyta u lekarza ogólnego kosztuje ok. 100 USD, doba w szpitalu ok. 100 USD (bez zabiegów i leków).

Nie ma specjalnych ograniczeń, chociaż okresowo na podróże do dżungli i na tereny zamieszkane przez ludność indiańską potrzebne są specjalne zezwolenia władz. Istnieje niebezpieczeństwo porwań w rejonach graniczących z Kolumbią w północnej części kraju. Odradza się również podróże w rejony graniczące z Peru w Kordylierze Kondora, gdzie w latach 90. trwał konflikt zbrojny i dziś jeszcze można natrafić na miny przeciwpiechotne. Zaleca się ostrożność przy wyborze przewoźników autobusowych na trasach wewnętrz­nych ze względu na zły stan techniczny pojazdów i niebezpieczne górskie drogi. Ponieważ lotniska w Quito, Cuenca, Tulcán i Loja leżą wysoko w górach, zdarzają się duże opóźnienia ze względu na mgły; loty bywają też odwoływane. Połączenia z wyspami Galapagos obsługują porty lotnicze w Guayaquil i Quito, jako jedyne oferujące bezpośrednie loty do Europy i Ameryki Północnej.

Wymagane jest posiadanie międzynarodowego prawa jazdy.

Ekwador jest krajem stosunkowo bezpiecz­nym dla turystów, jednakże w ośrodkach miejskich (zwłaszcza Quito i Guayaquil) odnotowuje się większe zagrożenie przestępczością pospolitą (kradzieże i napady). Dobrą praktyką jest deponowanie większych kwot pieniędzy, kart kredytowych oraz dokumentów w hotelowych sejfach.

Waluta: dolar amerykański (USD)

• Honorowane są karty kredytowe, m.in. MasterCard, VISA i American Express.

• Urzędy pracują w godzinach 9.00–13.00 i 14.00–18.00; sklepy otwarte są w godzinach 10.00–20.00. Są również sklepy cało­dobowe.

Źródło: Wikipedia.pl, Poradnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Encyklopedia PWN

opracowanie Ewa Pytel Skiba