Mexico Entero
HomeInformacje dla podróżnychHistoria MeksykuMeksyk dziśWarto wiedziećSamo życieWspółpracaNasi partnerzyGaleriaKontakt

Boliwia

 

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie obecnej Boliwii są datowane na ok. 2 tys. lat p.n.e. W VII–XI w. n.e. rozwój państwa i kultury Tiahuanaco. Od XIV w. rolnicza ludność Ajmara była stopniowo wchłaniana przez imperium Inków, ale, mimo kolonizowania terytorium przez napływowych Indian Keczua, zachowała własny język i kulturę. W 1533–38 obszar obecnej Boliwii podbili hiszpańscy konkwistadorzy pod wodzą D. de Almagro, początkowo stanowił on część wicekrólestwa Peru i był określany, jako Górne Peru. Dzięki odkryciu 1545 w Potosí bogatych złóż srebra Górne Peru odgrywało ważną rolę w hiszpańskim imperium kolonialnym, dostarczając znacznych dochodów. W 1547 założono miasto Potosí, 1606 Oruro — najważniejsze ośrodki górnicze wicekrólestwa. Ośrodkiem administracji kolonialnej była Chuquisaca, założona 1538 (Charcas, potem La Plata, a po uzyskaniu niepodległości — Sucre). W 1776 Górne Peru weszło w skład wicekrólestwa La Platy. W 2. połowie XVIII w., na skutek wyczerpywania się najbogatszych złóż i stosowania tradycyjnych technologii wydobycia, górnictwo podupadało, a w Górnym Peru, podobnie jak w całym regionie andyjskim, wybuchały liczne bunty chłopskie, wywołane m.in. nadmiernym obciążeniem tej grupy ludności powinnościami osobistymi. W 1809 Chuquisaca i La Paz, jako 2 pierwsze miasta w Ameryce Południowej wystąpiły przeciw władzom hiszpańskim. Jednak dopiero po 16 latach, po zwycięstwie gen. A.J. de Sucre nad Hiszpanami w bitwie pod Ayacucho (1824), 6 VIII 1825 Boliwia stała się niepodległym państwem, jako Republika Bolivara. Generał S. Bolívar był pierwszym prezydentem republiki oraz autorem jej konstytucji (1826), która miała być wzorem dla innych młodych państw południowoamerykańskich. System polityczny Boliwii stał się również innym negatywnym wzorem dla Ameryki Łacińskiej: ciągu 180 lat niepodległości na urzędzie prezydenta republiki nastąpiło ponad 100 zmian. W początkowym okresie niepodległości Boliwia była krajem słabo rozwiniętym gospodarczo (postępował upadek górnictwa) i niezdolnym do sprawowania rzeczywistej kontroli nad własnym terytorium. W 1836 prezyden A. de Santa Cruz doprowadził do konfederacji z Peru, ale ta 1839 rozpadła się na skutek interwencji zbrojnej Chile. Kraj wyniszczały konflikty między lokalnymi caudillos, wojny domowe i dyktatury. Boliwia traciła też kolejne części swojego terytorium na rzecz silniejszych sąsiadów: klęska w wojnie z Chile, (wojna o Pacyfik 1879–84), pozbawiła Boliwię dostępu do morza i bogatego w surowce (saletra) wybrzeża, na skutek konfliktu z Brazylią (1903) utraciła część bogatego w kauczuk terytorium Acre, w wyniku konfliktu z Paragwajem (wojna o Chaco 1932–35) — znaczne obszary Gran Chaco. W okresie prezydentury N. Campero (1880–84) władza przeszła w ręce polityków cywilnych. Elity polityczne skupiły się wokół 2 partii: Partii Konserwatywnej — u władzy do 1899, i Partii Liberalnej, która sprawowała rządy do 1920. W latach 90. XIX w. na płaskowyżu boliwijskim rozpoczęto eksploatację złóż cyny. Wymagające dużych nakładów górnictwo cyny po I wojnie światowej opanowały duże koncerny, należące do tzw. baronów cyny, m.in. do S. Patiño. Rozkwit górnictwa i odszkodowania uzyskane od Brazylii, jako rekompensata za utratę Acre umożliwiły realizację dużych inwestycji kolejowych w Boliwii.: linie kolejowe połączyły największe miasta, zbudowano też kolej łączącą La Paz z chilijskimi portami Antofagasta i Arica.

W 1920 rządy objęła założona 1914 Partia Unii Republikańskiej, grupująca młodszych zwolenników ideologii liberalnej i pozytywizmu, pochodzących spośród białych klas średnich i wyższych. Jej program zakładał gwarancje dla kapitału krajowego i dalsze unowocześnianie państwa. Spadek cen cyny na rynkach światowych w okresie wielkiego kryzysu gospodarczego (1929–33), a także przegrana wojna o Chaco sprawiły, iż kraj pogrążył się w kryzysie. W 1936, po ponad pół wieku rządów cywilnych, władzę przejęło wojsko, próbując przeprowadzić niezbędne reformy. Utraciło ją jednak 1939 na rzecz konserwatystów. W 1943 w wyniku zamachu stanu, którego dokonały organizacje związane z lewicowym odłamem armii, rządy objął prezydent G. Villaroel, który kontynuował reformy; 1946 został obalony przez konserwatystów.

W 1952 rozpoczęła się rewolucja boliwijska, uznawana za jedną z ważniejszych latynoamerykańskich rewolucji społecznych: zainaugurowało ją powstanie zbrojne, zorganizowane przez Narodowy Ruch Rewolucyjny (MNR), założony 1941, który w efekcie przejął władzę i sprawował ją do 1964 (1952–56 i 1960–64 prez. V. Paz Estenssoro, 1956–60 prez. H. Siles Zuazo). Przeprowadzono radykalne reformy: zostały znacjonalizowane największe firmy górnicze, uchwalono gruntowną reformę rolną, zniesiono ograniczenia praw wyborczych; chłopi boliwijscy stali się po raz pierwszy w historii ważnym podmiotem życia publicznego. Trudności gospodarcze hamowały tempo reform — przerwał je zamach stanu zorganizowany 1964 przez prawicowe skrzydło armii.

Okres 1964–82 zdominowały rządy wojskowe. Próby powrotu do programu reform MNR nie udały się. Władze wojskowe zwalczały ruch związkowy i ograniczały swobody demokratyczne. Po okresie prezydentury H. Banzera Suáreza (1971–78) nastąpiła seria przewrotów i zamachów stanu; ostatni (1980) — L.G. Mezy był 189 zamachem stanu w 150-letniej historii niepodległej Boliwii. USA i Wspólnota Europejska nie uznały rządów Mezy, określanych czasem, jako „narkorezim”.

W 1982 wojsko przekazało władzę rządowi cywilnemu, a następnie Kongresowi. Władzę odzyskał MNR (1982–85 prez. Siles Zuazo). Wybory 1985 nie wyłoniły większościowego kandydata — na mocy decyzji Kongresu rząd sformował prezydent Paz Estenssoro (1985–89). Od 1985 realizowano, zgodnie z zaleceniami ekonomistów amerykańskich, drastyczną politykę antyinflacyjną. Niewątpliwe sukcesy odnotowane w gospodarce: zahamowanie hiperinflacji, spadek bezrobocia, częściowe rozwiązanie problemu zadłużenia, nie spowodowały jednak jej radykalnego uzdrowienia. Kolejne rządy stawały wobec napięć społecznych, które towarzyszyły realizacji programów gospodarczych, w tym m.in. prywatyzacji. Po nierozstrzygniętych wyborach 1989 utworzono rząd „jedności narodowej” z udziałem Ruchu Lewicy Rewolucyjnej (MIR) i partii Banzera Suáreza Narodowa Akcja Demokratyczna (ADN), a Kongres desygnował na prezydenta J. Paza Zamorę (1989–93). Prezydentura G. Sáncheza de Lozady (1993–97) także była okresem rządów koalicyjnych. W 1997 Banzer Suárez, jako pierwszy latynoamerykański dyktator powrócił do władzy na drodze procedur demokratycznych.

Na przeł. XX i XXI w. nasiliły się konflikty społ. na tle ekon.; Rządowe programy walki z uprawą koki i produkcją kokainy, realizowane z pomocą i pod presją USA, wywoływały opór indiańskich chłopów (zw. cocaleros) utrzymujących się z uprawy krzewów koki; ich wielokrotne protesty miały masowy i burzliwy przebieg (strajki, blokady miast, starcia z wojskiem i policją). Po rezygnacji 2001 chorego prez. H. Banzera Suáreza, jego następcą został J.F. Quiroga Ramírez (z Nar. Akcji Demokr.), a 2002 — G. Sánchez de Lozada (prezydent 1993–97) z Nar. Ruchu Rewolucyjnego. W tych latach drugim zarzewiem konfliktów stała się kwestia kontroli nad złożami i eksportem gazu ziemnego, którego wydobycie w B. bardzo wzrosło; plan eksportowania gazu przez konsorcjum brytyjsko-hiszpańsko-amerykańskie. przez Chile do Ameryki Północnej stał się gł. powodem protestów (przeciw wyprzedaży dóbr nar. i wpływom amer.), których eskalacja IX–X 2003 spowodowała dymisję prezydenta. Jego następca, C. Mesa Gisbert, przeprowadził 2004 referendum w sprawie zwiększenia kontroli państwa nad wydobyciem i dystrybucją gazu, co nie zapobiegło dalszym wystąpieniom ludności indiańskiej, żądającej nacjonalizacji tej gałęzi gospodarki; VI 2005 masowe demonstracje zmusiły Mesę Gisberta do rezygnacji. Po wygranych wyborach prezydenckich i parlamentarnych, w I 2006 urząd prezydenta objął radykalny przywódca J.E. Morales Ayma z populistycznej partii Ruch na rzecz Socjalizmu (MAS). Jednym z pierwszych posunięć władz była nacjonalizacja boliwijskich złóż ropy i gazy ziemnego. Antyamerykańska i antyliberalna retoryka zbliżyła go do F. Castro i wenezuelskiego prezydenta H. Chaveza. Rewolucyjne plany budowy nowej Boliwii w imieniu indiańskiej większości, napotkały na stanowczy opór najbogatszych „białych” departamentów (referendum w sprawie autonomii VII 2006).

 
Dziś

Boliwia - Państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza ( straciła go w 1884 roku)

Boliwia jest jednym z najsłabiej rozwiniętych gospodarczo krajów Ameryki Łacińskiej. Podstawą gospodarki jest górnictwo i rolnictwo; po spadku cen cyny na rynkach światowych w latach 80 nastąpiło w Boliwii załamanie gospodarcze. Wprowadzony 1985 program stabilizacji gospodarczej przyczynił się do spadku inflacji, zadłużenie wzrosło jednak do 4, 4 mld dolarów USA (1989) . Prowadzona była prywatyzacja m.in. linii lotniczych, kolei, zakładów przemysłu wydobywczego.

W 2006 renacjonalizowano złoża ropy naftowej i gazu ziemnego oraz przemysł paliwowy; zagraniczni inwestorzy (w tym 2 brazylijskie rafinerie przerabiające 70% boliwijskiego gazu ziemnego) otrzymali pół roku na renegocjację dotychczasowych umów.

Przemysł. Wydobywa się rudy cyny, ołowiu, cynku, miedzi i wolframu, ropę naft., gaz ziemny, srebro oraz złoto.

Grunty orne i sady zajmują ok. 3% pow. kraju, gł. w dolinach rzek i kotlinach śródgórskich; uprawia się kukurydzę (gł. na Altiplano), ziemniaki, trzcinę cukrową, ryż, kawę, bawełnę, pomidory, mandarynki, cytryny i banany; dużą powierzchnię (wg niektórych danych nawet 3/4 pow. upraw) zajmują nielegalne plantacje krzewu kokainowego; na rozległych pastwiskach, przeważnie naturalnych, hodowla owiec, bydła, trzody chlewnej, kóz i koni; zwiększa się eksploatacja lasów, gł. w południowo-wschodniej części kraju (kebraczo); drewno stanowi jeden z produktów eksportowych.

Długość linii kol. 3, 3 tys. km (na niektórych odcinkach na wys. ponad 4000 m), dróg kołowych — 61 tys. km, w tym Droga Panamer. 2848 km; na jez. Titicaca żegluga śródlądowa (ponad 10 tys. km szlaków żeglugowych); od 1994 trwa budowa drogi wodnej łączącej Boliwię z atlantyckim wybrzeżem Urugwaju, przy współpracy z Paragwajem; Boliwia korzysta z portów mor. Arica i Antofagasta w Chile, Mollendo i Matarani w Peru, Santos w Brazylii i Buenos Aires w Argentynie; gł. porty lotn. (międzynar.) La Paz i Santa Cruz oraz 28 lotnisk krajowych.

Eksport gł. gazu ziemnego, ropy naft., cyny, cynku, antymonu, wolframu, srebra, złota, bydła, mięsa wołowego, soi, kawy, cukru, drewna; nielegalny eksport kokainy o trudnych do oszacowania rozmiarach; import gł. produktów rolnych, chemicznych, maszyn, środków transportu; handel gł. z Brazylią, Argentyną, USA, Kolumbią.

W zachodniej części Boliwii ciągną się Andy Boliw., złożone z 3 gł. łańcuchów górskich: Kordyliery Zachodniej (wygasły wulkan Sajama, 6520 m) na granicy z Chile, Kordyliery Środkowej i Kordyliery Wschodniej; między Kordylierami rozciąga się płaskowyż Altiplano; na wschodzie Andy opadają rozciętym głębokimi dolinami rzek przedgórzem (Yungas) ku Niz. Boliwijskiej; na północy i południowym wschodzie leżą w granicach Boliwii krańce Niz. Amazonki i krańce Gran Chaco. Klimat w Andach zwrotnikowy górski, na obszarze Altiplano — kontynent. suchy (roczna suma opadów 150–600 mm), na wschodnich stokach Kordyliery Wschodniej — wilgotny (1500–2000 mm); na nizinach wschodniej Boliwii — klimat podrównikowy (2000–3000 mm).

Sieć rzeczna dobrze rozwinięta w północnej i wschodniej Boliwii; gł. rz.: Mamoré, Beni i Guaporé; na obszarze Altiplano bezodpływowe jeziora (Titicaca, Poopó) i solniska (Salar de Uyuni i in.) . Naturalną szatę roślinną Andów Boliwijskich tworzą gł.: półpustynna formacja puna (Altiplano) i krzewiasto-trawiasta formacja stepowa jalca; na nizinach gł. sawanny, leśno-sawannowa formacja chaco i wilgotne lasy równikowe; lasy zajmują ok. 51% pow. kraju. W Boliwii znajduje się 7 parków nar. — najbardziej znany Sajama oraz Isidoro Securé.

 
Kuchnia

Jedzenie w Boliwii jest bardzo smaczne i niedrogie. Najczęściej serwuje się wołowinę, kurczaki, ryby i ziemniaki o różnych barwach, przygotowywane na wiele sposobów. W rejonach nizinnych zamiast ziemniaków podawana jest juka. Najsmaczniejsza ryba podawana w rejonie jeziora Titicaca to pstrąg, czyli trucha.

Jako typowe dania kuchni boliwijskiej to Chairo, rodzaj bulionu z jagnięciny lub baraniny z suszonymi ziemniakami i warzywami lub sajta - kurczak w ostrym sosie paprykowym. Charakterystycznym napojem dla rejonu Andów jest mate de coca, czyli herbata z liści koki. W Boliwii, podobnie jak i w Peru, pije się napoje alkoholowe i bezalkoholowe odmiany chicha, wytwarzane przede wszystkim z kukurydzy.

 
Ustrój polityczny

Zgodnie z konstytucją z 1967 (wielokrotnie nowelizowana) Boliwia jest republiką, z prezydentem, wybieranym na 5-letnią kadencję (bez prawa reelekcji) w wyborach powszechnych bezwzględną większością głosów (lub wyłaniany przez Kongres Narodowy spośród 3 gł. kandydatów, jeśli żaden z nich nie uzyskał wymaganej większości głosów); jako głową państwa i szefem rządu. Władza ustawodawcza należy do pochodzącego z wyborów powszechnych 2-izbowego Kongresu Nar. (Izba Deputowanych — 130 osób i Senat — 27 osób) o 4-letniej kadencji. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent i mianowany przezeń oraz odpowiedzialny przed nim rząd. Na czele wymiaru sprawiedliwości stoi Sąd Najwyższy. Scena polityczna Boliwii jest bardzo rozdrobniona; główne partie o zasięgu ogólnokrajowym: rządzący, proprezydencki Ruch na rzecz Socjalizmowi (Movimiento al Socialismo), założony 1997, centroprawicowa Siła Demokrtyczna i Społeczna (Poder Democrático y Social) — 2005, Front Jedności Narodowej (Frente de Unidad Nacional) — 2003.

 
Klimat – czas – napięcie elektryczne

Na nizinach Boliwii panuje klimat podrównikowy z roczną sumą opadów wahającą się w granicach od 2000 do 3000 mm; na przedgórzu klimat kontynentalny wilgotny (opady 1500-2000 mm), a w Andach kontynentalny suchy z sumą opadów do 600 mm.

 
Strefa czasowa: GMT -5.00

Elektryczność: 220V / 50 Hz

 
Mieszkańcy

Około 65% mieszk. Boliwii stanowią Indianie (gł. Keczua i Ajmarowie), ok. 27% — Metysi, ok. 8% — Biali. Większość ludności wyznania rzymskokatolickiego (95%). Ludność rozmieszczona nierównomiernie, ok. 3/4 zamieszkuje Andy (zwł. obszary powyżej 3000 m); ludność miejska stanowi 63% ogółu mieszk. (2003); gł. m.: La Paz, Santa Cruz, Cochabamba, Oruro, Potosí, Sucre; 42% czynnych zawodowo pracuje w rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie i myślistwie, 44% w usługach; 14% w przemyśle.

 
Język

Języki urzędowe: hiszpański, ajmara, keczua

 
Religia

Zdecydowana większość Boliwijczyków jest katolikami (jest to oficjalna religia państwowa). Dość popularny, zwłaszcza ostatnio, jest także protestantyzm. Ponadto 1% mieszkańców Boliwii praktykuje bahaizm, religię dążącą do unifikacji wyznań teistycznych, jako podstawy do osiągnięcia jedności rodzaju ludzkiego.

 
Tradycje

Jednym z najważniejszych przejawów boliwijskiej kultury jest tkactwo - sztuka, która obecnie przeżywa odrodzenie (rolnictwo w kraju podupada i mieszkańcy szukają sposobów na zarobienie przez sprzedawanie lokalnych wyrobów turystom). Ważne jest zwracanie się do mężczyzn grzecznościowym tytułem 'don', a do kobiet - 'dona'. Chłopi zwracają się do członków miejskiej, hiszpańskojęzycznej elity per 'dżentelmen'. Obyczaje zalecają bliskie stanie obok osoby, z którą się rozmawia. Patrzenie prosto w oczy jest akceptowane. Na terenach wiejskich przy powitaniu wymienia się uścisk dłoni, czasem klepnięcie w plecy, jednak publiczne całowanie czy przytulanie nie spotyka się z aprobatą otoczenia. Ważnym elementem boliwijskiej etykiety jest też gościnność i hojność. Tradycyjne kapelusze typu 'bowler hat' (melonik) noszone są przez mieszkańców pochodzenia indiańskiego i niekiedy - w przypadku kobiet - wskazują na stan cywilny właścicielek. Jeśli przechylone są na bok głowy, oznaczają stan panieński - jeśli natomiast znajdują się na jej czubku, świadczą o tym, że kobieta jest zamężna. Kolory i fasony kapeluszy różnią się w zależności od regionu. Pollera jest rodzajem spódnicy noszonym przez Boliwijki pochodzenia indiańskiego. Pierwotnie był to strój hiszpańskich chłopek, który narzucany był rdzennym mieszkankom Boliwii przez władze kolonialne. Obecnie pollera jest symbolem dumy własnego pochodzenia i korzeni. Pollery są wykonane z wełny lub bawełny i bardzo kolorowe.

 
Przydatne informacje
 
Wizy, przepisy wjazdowe

Polscy turyści udający się do Boli­wii są zwolnieni z obowiązku wizowego w przypadku pobytu do 90 dni. Paszport powinien być ważny, co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu. Boliwia nie ma przedstawicielstwa, dyplomatycznego w Polsce. Osoby udające się na okres dłuższy niż 3 miesiące winny ubiegać się o wizę w Ambasadzie Boliwii w Berlinie. Przy wyjeździe obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości 25 USD od osoby.

 
Przepisy celne

Wwóz, wymiana i wywóz pieniędzy nie podlegają ograniczeniom do kwoty 10 tys. USD. Nie ma ograniczeń celnych, które odbiegałyby od powszechnie stosowanych. Obowiązują restrykcyjne przepisy dotyczące wywozu materiału roślinnego i zwierzęcego; nieprzestrzeganie ich podlega surowym karom. Przy zakupie pamiątek imitujących wyroby kultur prekolumbijskich należy zachować dowód zakupu w celu okazania go podczas kontroli bagażu na lotnisku.

 
Przepisy prawne

Posiadanie i przemyt narkotyków są surowo karane.

 
Meldunek

Nie ma obowiązku meldunkowego.

 
Ubezpieczenia

Ubezpieczenia osobowe i komunikacyjne nie są wymagane, zalecane jest jednak ich wykupienie – zwłaszcza od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia.

 
Szczepienia, służba zdrowia

Szczepienia nie są obo­wiązkowe, jednak wskazane jest zaszczepienie się przeciw żółtej febrze, jeśli planuje się podróże w rejon lasów tropi­kalnych. W dżungli na wschodzie i północy kraju istnieje umiar­ko­wane zagrożenie malarią i dengą. Na większości obsza­rów górskich występuje ryzyko zakażenia chorobą Chagasa, przenoszoną przez plu­skwiaki. Ponieważ znaczna część Boliwii leży na obszarze wysokogórskim (np. stolica La Paz na wysokości ok. 4000 m n.p.m.), trzeba się liczyć z możliwością wystąpienia ob­jawów choroby wysokościowej (soroche), takich jak bóle głowy, jamy brzusznej i torsje. Objawy te na ogół ustają po mniej więcej dobie, jednakże osoby cierpiące na choroby układu krążenia powinny skonsultować się z lekarzem przed podjęciem podróży. By uniknąć efektu soroche lub przynaj­mniej go złagodzić, należy przestrzegać odpowiedniej diety (posiłki lekkostrawne, bez mięsa, mleka i alkoholu) na jeden dzień przed przyjazdem i w pierwszym dniu pobytu w rejonie wysokogórskim. W większych miastach turyści mogą korzystać z ogólnie dostępnej pomocy i opieki lekarskiej, nie zawsze jednak jest ona na wysokim poziomie. Cena standardowej wizyty lekarskiej wynosi 25 USD, wizyta u dentysty kosztuje 30 USD, doba w klinice prywatnej: 60–100 USD.

 
Podróżowanie po kraju

Nie ma ograniczeń urzędowych. W całym kraju znajduje się bardzo dużo punktów kontroli antynarkotykowej. Drogi w Boliwii są niebezpieczne ze względu na warunki terenowe i zły stan nawierzchni. Zaleca się uważnie wybierać linie autobusowe, zwracając uwagę na stan techniczny pojazdów. Poważne utrudnienia w podróżach po kraju mogą spowodować blokady dróg, a także portów lotniczych wywołane protestami grup społecznych. Działa linia kolejowa łącząca południe i wschód Boliwii z Argentyną (z pominięciem stolicy La Paz). Częste są przypadki odwoływania lotów. Obowiązuje opłata lotniskowa przy wylocie za granicę (25 USD od osoby) oraz na liniach krajowych (ok. 2-3 USD).

Podczas podróży po Boliwii należy liczyć się również z utrudnieniami w transporcie mogącymi wynikać z warunków klimatycznych (zwłaszcza w porze deszczowej w miesiącach grudzień – kwiecień częste są lawiny błotne, osunięcia dróg i mostów itp.) oraz złego stanu technicznego środków transportu.

 
Bezpieczeństwo

Sytuacja polityczna i spo­łecz­na jest niestabilna. Zaleca się ograniczenie wyjazdów turystycznych do wschodnich departamentów Boliwii (La Paz, Oruro, Uyuni). Oprócz pospolitych napadów rabunkowych i przypadków kradzieży zdarzają się agresywne zachowania miejscowej ludności. Częste napady odnotowuje się na atrakcyjnym szlaku turystycznym z La Paz do Yungas. Niebezpieczny ze względu na uprawy koki jest nizinny obszar Cha­pare, położony na północ od Santa Cruz. W dużych miastach należy zachować szczególną ostrożność w miejscach wzmożonego ruchu turystycznego (place, muzea, kościoły, targi, dworce) ze względu na częste kradzieże dokumentów i mienia osobistego. Zdarzają się przypadki okradania turystów przez osoby podające się za policjantów i posługujące się fałszywymi dokumentami tożsamości lub legitymacjami policyjnymi.

 
Płatności

boliviano (BOB), w obiegu również USD;

 

Honorowane są karty kredytowe, m.in. MasterCard, VISA i American Express.

Urzędy pracują od 8.30 do 16.30, a sklepy otwarte są na ogół w go­dz. 10.00–13.00 i 15.00–19.00.

 
 
 

Źródło: Wikipedia.pl, Poradnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Encyklopedia PWN

opracowanie: Ewa Pytel Skiba

 

tags: mexico entero meksyk wycieczki wycieczki fakultatywne po Jukatanie wycieczki fakultatywne w Meksyku Mexico Meksyk Jukatan cenota ikkil cenoty na Jukatanie Coba Tulum Chichen Itza Playa del Carmen Cancun Xcaret Holbox Riviera Maya wycieczka po Jukatanie wycieczki objazdowe Meksyk polskie biuro podróży w Meksyku polscy rezydenci w Meksyku Guadalupe nurkowanie na rafie koralowej wynajem samochodów w Meksyku nieruchomości Meksyk fakultety w Meksyku wycieczki po Ameryce Łacińskiej wakacje Meksyk hotele w Meksyku Gwatemala Belize Ameryka Środkowa Kolumbia Wenezuela Peru Chile Ekwador Argentyna Brazylia Galapagos © 2009 Mexico Entero. SiteMap - Wszelkie prawa zastrzeżone

Tworzenie stron internetowych
Xann Internet Solutions

Projekt strony: Ewa Pytel-Skiba

Szukaj hoteli:

Data zameldowania

Data wymeldowania

Hotele