AMERYKA POŁUDNIOWA

Czwarty pod względem zajmowanej powierzchni kontynent na Ziemi (17,8 mln km², co stanowi 3,5% całej powierzchni Ziemi oraz 11,9% jej obszarów lądowych). Mieszka tam około 382 mln mieszkańców (5,8% globalnego zaludnienia świata). Na kontynencie jest 12 niepodległych państw i jedno terytorium zależne - Gujana Francuska. W bezpośrednim sąsiedztwie kontynentu leżą grupy wysp (Falklandy, Galapagos, Antyle razem z Trynidad i Tobago, Ziemia Ognista), z których tylko niektóre są niepodległe, a pozostałe stanowią terytoria zamorskie innych państw.

Dane geograficzne

Kontynent południowoamerykański leży na półkuli zachodniej i południowej. Od wschodu oblewa ją Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od Ameryki Północnej oddziela ją Kanał Panamski, a od Antarktydy Cieśnina Drake'a. Ameryka Południowa ma bardzo słabo rozwinięta linię brzegową.

Największe wyspy i archipelagi: - Ziemia Ognista, Marajo, Chiloé, Wyspy Galapagos, Falklandy, Wellington.
Największe półwyspy:- Guajira i Brunswick.
Układ rzeźby w Ameryce Południowej jest południkowy. Od zachodu wskutek subdukcji wykształciły się góry Andy i Rów Atakamski.
Środkową część kontynentu zajmują niziny:- Nizina Orinoko, Nizina Amazonki i Nizina La Platy,
natomiast we wschodniej części kontynentu przeważają wyżyny: - Wyżyna Gujańska, Wyżyna Brazylijska i Wyżyna Patagońska.
Najwyższym szczytem Ameryki Południowej jest Aconcagua (6960 m n.p.m.), a najniżej położonym punktem Salinas Chicas na Półwyspie Valdes.

Najdalej wysunięte punkty na stałym lądzie to: - na północ Przylądek Gallinas na półwyspie Guajira w Wenezueli, na południe Przylądek Froward na półwyspie Brunswick w Chile, na zachód Przylądek Pariñas w Peru, a na wschód Przylądek Branco w Brazylii.
Rzeki Ameryki Południowej należą do zlewisk dwóch oceanów: Atlantyckiego i Spokojnego (7%), 8% stanowią obszary bezodpływowe.

Ok. 85% powierzchni Ameryki Południowej należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. Największymi rzekami są: Amazonka, Parana, São Francisco, Orinoko. Wśród niewielkiej liczby jezior wymienić należy: Maracaibo, Patos, Titicaca. Na zachodnich stokach Andów Patagońskich w Chile oraz na nizinie pacyficznej w Kolumbii i w środkowym biegu rzeki Magdaleny opady przekraczają nawet 7000 mm rocznie.

Najbardziej suchymi obszarami są zachodnie stoki w środkowej części Andów (pustynia Atacama poniżej 20 mm). Na pustyni Atacama są miejsca, gdzie ostatni deszcz spadł 400 lat temu. W północnej części Chile, w mieście Arica roczne sumy opadów nie dochodzą do 1 mm, a w Iquique bywają okresy kilkunastoletnie, w których nie spada ani jedna kropla deszczu.
Najdłuższą rzeką kontynentu jest Amazonka (6400 km), następnie Parana, Juruá, Madeira, Purus, São Francisco, Tocantins, Japurá, Orinoko i wiele innych, krótszych rzek.

Największym jeziorem jest Jezioro Maracaibo w Wenezueli, potem Patos, Titicaca, Poopó, Mirim. W Ameryce Południowej znajduje się wiele wodospadów a największe z nich to: Salto del Angel i Wodospad Iguaçu.

W Patagonii jest dużo lodowców, a najbardziej znany to lodowiec Moreno. Główne złoża: miedź, rudy żelaza, cynk, ołów, cyna, mangan, wolfram, antymon, boksyty, uran, siarka, ropa naftowa, diament.

Klimat

W Ameryce Południowej występują wszystkie strefy klimatyczne, począwszy od klimatu równikowego na północy kontynentu, poprzez zwrotnikowy, podzwrotnikowy, umiarkowany do subpolarnego na południu kontynentu. Pod względem opadów w Ameryce Południowej są tereny o obfitych opadach (Nizina Amazonki), ale również pustynne (w Andach).

Ludność

Ameryka Południowa ma 382 mln mieszkańców (VII 2007), co stanowi prawie 5,8% ludności całej kuli ziemskiej, a średnia gęstość zaludnienia wynosi ok. 22 mieszkańców na 1 km². Zaludnienie kontynentu jest nierównomierne (choć nie tak bardzo jak w Ameryce Północnej) i koncentruje się na wybrzeżach - wschodnim i zachodnim. Najbardziej zaludnione państwa to: Ekwador – 49 osób/km² (2007) i Kolumbia – 39 osób/km² (2007), a najmniej zaludnione tereny to kraje Surinamu – 2,9 osoby/km² (2007) i Gujany – 3,6 osoby/km² (2007).

Źródło: Wikipedia.pl

opracowanie: Ewa Pytel Skiba

Nasza oferta

Data zameldowania

Data wymeldowania