Ślady polskości na meksykańskiej ziemi

Ślady polskości na meksykańskiej ziemi

Odległość ponad 10 tysięcy kilometrów, egzotyczna i często niezrozumiała dla Polaków historia, tropikalne położenie geograficzne. Wydaje się, że nic nie powinno łączyć Polskę z Meksykiem. A jednak jest inaczej.

Trochę historii

Polacy o istnieniu nowego kontynentu dowiedzieli się w 1508 roku, dzięki informacjom przekazanym przez profesora Akademii Krakowskiej Jana Głogowity. Już 90 lat później Jan Bocian z Poznania dowodził kilkoma okrętami, które z Portugalii wypłynęły ku nowym ziemiom. Jezuita Jerzy Hostyński, zmarły w 1688 roku, pracował wśród Indian Tarahumara. Józef Olszewski z Płocka, pirat i handlarz niewolników, nękał wybrzeża Zatoki Meksykańskiej i Morza Karaibskiego.

Bardziej znacząca obecność Polaków na dalekiej meksykańskiej ziemi widoczna jest od początków XIX wieku. Karol Beneski był oficerem armii meksykańskiej, wielkim przyjacielem pierwszego cesarza Meksyku Agustina Iturbide, a potem żołnierzem w armii generała Santa Anny. Konstanty Paweł Tarnawa – Malczewski dowodził częścią armii meksykańskiej w czasach walki o niepodległość. Seweryn Gałęzowski, lekarz walczący w armii meksykańskiej podczas wojny z USA, przyczynił się do rozwoju nauk medycznych i unowocześnił szpitalnictwo. Wielu Polaków, jak na przykład Antoni Jabłoński, Józef Tabaczyński, hrabia Stanisław Wodzicki, autor książki „Z ułanami cesarza Maksymiliana w Meksyku”, czy Konrad Niklewicz Łokoć, autor książki „Wspomnienia z Meksyku. Meksyk za panowania Maksymiliana I” uczestniczyło w wojnie między konserwatystami, popieranymi przez Francuzów, a liberałami, kierowanymi przez Benito Juareza, walcząc po obu stronach barykady, między innymi w słynnej bitwie pod Puebla 5 maja 1862 roku.

Meksyk odwiedzali też podróżnicy i badacze. Paweł Edmund Strzelecki prowadził badania klimatologiczne i mineralogiczne w stanach Jalisco, Sinaloa i w Sonorze. Józef Warszewicz badał florę Meksyku i Ameryki Środkowej. Juliusz Szygowski wsławił się jako znakomity archeolog. Znany etnolog Bronisław Malinowski prowadził prace naukowe w Dolinie Oaxaca.

Wielu na stałe osiadłych w Meksyku Polaków wpisało się trwale w historię tego kraju. Miguel Wionczek był doradcą prezydenta Meksyku Echeverrii. Elena Poniatowska, potomkini królewskiego rodu, należy do najbardziej znanych meksykańskich pisarek. Jerzy Skoryna kierował firmami przemysłowymi, a dzisiaj jest aktywnym działaczem polonijnym. Wiele lat mieszkali w Meksyku Sławomir Mrożek, Jerzy Grotowski, Maria Sten, Wojciech Cejrowski, a także poeta i tłumacz literatury latynoamerykańskiej Jan Zych.

Tak daleko, a tak blisko. Wbrew pozorom wiele łączy Polskę z Meksykiem. I historia, i dzień dzisiejszy. Około dwutysięczna Polonia zamieszkująca dzisiejszy Meksyk jest bardzo zaangażowana w przybliżaniu się obydwu krajów. To dzięki jej inicjatywom na dalekiej meksykańskiej ziemi można natknąć się na liczne ślady polskości.

Polonica w Meksyku

W Galerii Lotników na Lotnisku Benito Juareza w Mieście Meksyk znajduje się odsłonięty 27 listopada 1996 roku pomnik wielkiego polskiego pilota Stanisława Skarżyńskiego. Dnia 8 maja 1933 roku przeleciał on południowy Atlantyk ważącym 446 kg samolotem polskiej produkcji RWD 5 bis, w sposób symboliczny łącząc Europę z Ameryką Łacińską.

W 2001 roku, dzięki staraniom działacza polonijnego Jerzego Skoryny, w pięknej dzielnicy Miasta Meksyk Lomas de Chapultepec, stanął pomnik wybitnego polskiego męża stanu i pianisty Ignacego Jana Paderewskiego.

Również nasz wielki astronom, który "wstrzymał słońce, ruszył ziemie", Mikołaj Kopernik, doczekał się swego pomnika stojącego w Parku Chapultepec w Mieście Meksyk, a także tablicy w mieście Tacámbaro.

Polonia meksykańska ufundowała tablicę upamiętniającą obecność Polaków na Olimpiadzie 1968, na której zdobyliśmy 18 medali, w tym 5 złotych.

Medalion przedstawiający Fryderyka Chopina umieszczono na balkonie fasady Teatru Ricardo Castro w Durango.

W jednym z najpiękniejszych geologicznych muzeów świata znajdującym się w Mieście Meksyk, w jednej z sal wystawowych ulokowano witraż Kopalni Soli w Wieliczce.

Wiele szkół nosi nazwy związane z Polską, jak na przykład szkoła im. Tadeusza Kościuszki w Jaltianguis, w stanie Oaxaca, szkoła im. Marii Skłodowskiej Curie, czy szkoła "Polonia" w Azcapotzálco w Mieście Meksyk.

Jeśli ktoś przebywający w Meksyku zatęskni za bigosem czy schabowym, może się śmiało udać do otwartych tam polskich restauracji. W Mieście Meksyk działają „Rincón Polaco”, „Mazurca”, „La Specia” i „Kaczka”, natomiast w Cancún restauracja „La Coronela”.

W Meksyku również można się natknąć na wiele polskich śladów religijnych. W Tacámbaro, w miejscowym kościele, znajduje się obraz MB Częstochowskiej,ufundowany przez chicagowska polonię, półtorametrowej wielkości Dzwon Tysiąclecia Chrztu Polski ufundowany w 1966 roku przez społeczność tego miasta, a także tablica upamiętniająca pierwszą polską pielgrzymkę do Tacámbaro w 1957 roku.

Jest też kilka parafii katolickich pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Mieście Meksyk, Tecamachalco, czy w pięknym kolonialnym mieście Morelia.

Z Polską kojarzy się też kult Miłosierdzia Bożego rozpowszechniony przez św. Faustynę Kowalską. Kościoły i kaplice pod tym wezwaniem znajdują się w Mieście Meksyk i w Ciudad Nezahualcoyotl. Coraz bardziej znane w Meksyku staje się Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Tenango del Aire prowadzone od 1998 roku przez polskich Pallotynów.

W jednej z wież w Bazylice w Guadalupe wmurowano tablicę z brązu z polskim godłem narodowym i z podpisem „Polonia”, jako pamiątkę poświęcenia Polski Matce Bożej z Guadalupe.

Wielu Polaków, którzy na krócej lub na dłużej odwiedzają Meksyk, jest zaskoczonych spotkaniem tylu śladów polskiej obecności w tym skądinąd egzotycznym dla nas kraju. Polacy na stale wpisali się lub każdego dnia wpisują w historię Meksyku, który dla wielu z nich stał się drugą ojczyzną. Wbrew pozorom Polska nie leży tak daleko od Meksyku.

autor: Paweł Skiba ME TOURS INTERNACIONAL

Nasza oferta

Data zameldowania

Data wymeldowania